Fri. Nov 27th, 2020

इ – डायरी एक्सप्रेस

ताजा र निष्पक्ष समाचारका लागि

चैत्र देखि रोकिएको विद्यार्थीहरुको पढाई हाम्रो नगरपालिकामा असोज ११ देखि २५ गतेसम्म पहिलो ट्रायल अन्तर्गत सञ्चालन गरिँदै छः नगरप्रमुख

1 min read


कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकाले एन्टिजेन प्रविधिवाट रू. २००० रुपैयामा (दुई हजार) मा आधा घण्टा भित्रै पीसीआर परीक्षणको रिपोर्ट पाउन सकिने व्यवस्था मिलाएको छ । नगर प्रमुख कृष्णहरि थापा उपत्यकाका नगरप्रमुखहरुको तुलनामा उत्कृष्ट रुपमा २४ सै घण्टा जनताको काममा खटिरहँनुभएको छ । यहि आश्विन १ गते देखि नगरपालिकाले मुलपानी नगर अस्पतालवाट नेपाल सरकारबाट मान्यता प्राप्त एन्टीजेन प्रबिधिबाट स्वाव कलेक्सन गरि कोरोना भाइरसको परीक्षण गर्ने कार्य शुरू गरेको हो । त्यसो त नगरपालिकाले दुई वा तीन सिफ्टमा मिलाएर असोज ११ गते देखि २५ गतेसम्म विद्यार्थीहरुको पठन पाठन गराउने योजना बनाएको छ । वैकल्पिक विधिबाट अधिकांश विद्यार्थीहरुको पहुँच नपुग्ने भएकाले यो व्यवस्था गरिएको नगर प्रमुख थापाले बताउँनुहुन्छ । डायरी एक्सप्रेस साप्ताहिकका कार्यकारी सम्पादक नारायण प्रसाद शर्माले नगरपालिकामा कोरोना भाइरस नियन्त्रणका लागि अहोरात्र खटिइरहँनुभएका नगरप्रमुख थापासँग कोरोना भाइरसको महामारी र नियन्त्रणका साथै २०७६ चैत्र देखि नै बन्द रहेका विद्यालय सञ्चालनका विषयमा गरिएको अन्तर्वार्ताः


० काठमाडौंमा अन्य अस्पताल फिवर क्लिनिक सञ्चालन नहुँदै कागेश्वरी मनोहरामा व्यवस्था गरिएको थियो ।
० स्वाव परीक्षणको रिपोर्ट एन्टिजेन प्रविधिबाट आधा घण्टामै दिन सकिन्छ ।
० कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकामा पहिलो ट्रायल अन्तर्गत असोज ११ देखि २५ गतेसम्म विद्यालय सञ्चालन गरिँदै छ ।

० विश्वव्यापी महामारीका रुपमा फैलिएको कोरोना भाइरस (कोभिड–१९ नियन्त्रणका लागि केन्द्र सरकारले लकडाउन निषेधाज्ञा पनि सुरु ग¥यो । यो अवधिमा कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकाको नगर प्रमुखको हैसियतमा के के कामहरु गर्नुभयो ?
कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकालगायत सबै स्थानीय तहले कोरोना भाइरस नियन्त्रणका लागि ७ महिना जत्ति नै काम गरिसके । २०७६ चैत्र ११ गते देखि जुन लकडाउन (बन्दा बन्दी) सुरु भयो । त्यसपछि हामीले पहिलो चरणमा अत्याआवश्यक भएका जनतालाई राहत बाड्यौं । दोस्रो चरणमा खाना ख्वाउने कार्यक्रम नै चलायौं । नगरपालिकाले राहतका निमित्त रोजगारी भन्ने कार्यक्रम ल्यायो । यो बन्दाबन्दी साउनको ७ गते मात्रै खुला गरियो । कागेश्वरी नगरपालिकामा २०७७ साल वैशाख १ गते आरडीटी परीक्षण गर्दा तीन जनामा पोजेटिभ देखियो । त्यसपछि हामीले पीसीआर परीक्षणका लागि टेकुमा पठायौं । दुई जनामा पोजेटिभ नै देखियो । बागमती प्रदेशमै पहिलो कोरोना भाइरस पोजेटिभ देखिएको नगरपालिका नै कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका हो । यसरी चीनमा गत साल २०१९ को डिसेम्बरमा देखा परेको कोरोना भारइस नियन्त्रणका लागि तिब्र गतिमा काम गरिरहेको अवस्था हो ।
२०७६ साल चैत्र १२ गतेबाट हाम्रो नगरपालिका अन्तर्गतको मुलपानी नगर अस्पताललाई हामीले २४ सै घण्टा सञ्चालन ग¥यौ । काठमाडौंमा अन्य अस्पतालमा फिवर क्लिनिक सञ्चालन नहुँदै कागेश्वरी मनोहरामा व्यवस्था गरिएको थियो । अहिले उक्त अस्पतालमा कोरोनाको उपचार मात्रै गरिने व्यवस्था गरिएको छ । त्यसै गरी अहिले फिबर र कोरोना संक्रमित लक्षण देखिएका बिरामीहरु जाँचिन्छ । वैशाख देखि हामीले निरन्तर रुपमा हप्ताको दुई पटक शुक्रवार र सोमवार आरडिटी परीक्षण गराएका थियौं । यो नगरपालिकामा अहिलेसम्म १३४४ जनाको आरडीटी परीक्षण गरिसकेका छौं । साथै झण्डै तीन हजार तीन सय जनाको पीसीआर परीक्षण गरिसकिएको छ । अहिलेसम्म यो नगरपालिकामा २५५ जना संक्रमित भेटिएको छ । जसमध्ये ११६ जना निको भइसक्नुभएको छ । १६ जना आइसोलेसनमा र ७०/८० जना होम आइसोलेसनमा हुनुहुन्छ । बाँकी १८ जना अन्य अस्पतालमा हुनुहुन्छ ।
कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकाले कोभिड–१९ संक्रमित बिरामीहरुलाई निशुल्क रुपमा खाना र बस्नको व्यवस्था गर्दै आएको छ । साथै, डेडिकेटेट एम्बुलेन्स पनि सञ्चालन गरिएको छ । जुन एम्बुलेन्सबाट कोभिड–१९ संक्रमित बिरामीलाई लैजान र ल्याउनका लागि प्रयोग गरिएको छ ।


एन्टिजेन प्रविधिबाट कोरोना भाइरसको परीक्षण
अहिले भाद्र ३१ गते देखि नै यो नगरपालिकाले नयाँ प्रविधिमा आधारित एन्टिजेन परीक्षणबाट पीसीआर गरिरहेको छ । आरडीटी गर्दा रगतबाट गरिन्थ्यो । तर, एन्टिजेनका लागि स्वाव लिएर नै परीक्षण गरिन्छ । स्वाव परीक्षणको रिपोर्ट यो प्रविधिबाट आधा घण्टामै दिन सकिन्छ । नेपाल सरकारले २०७७ भाद्र २८ गते परिपत्र गरेको थियो । त्यसपछि हामीले भाद्र ३१ गते नै त्यसको कार्यन्वयन ग¥यौं । हामीले दुई हजार रुपैयामा आधा घण्टामै पीसीआर रिपोर्ट दिनसक्छौं । यसरी पहिलो लटमा पाँच जनाको परीक्षण गर्दा एक जनाको एन्टिजेनमा पोजेटिभ देखिएको थियो । त्यसपछि उहाँको पुनः स्वाव संकलन गरी टेकु अस्पताल पठाएका छौं । यसमा कसैलाई हत्तारमा परीक्षण गर्नुपरेमा त्यसको निर्देशिका पनि बनाएका छौं । सेना र प्रहरीका रुपमा काम गरेकाहरुलाई मास रुपमा परीक्षण गर्न यो प्रविधिलाई प्रयोग गर्न सकिन्छ । यो प्रविधिमा कन्ट्रायाक्ट ट्रेसिङ गर्नुभन्दा अघि तुरुन्तै पत्ता लाग्ने हुँदा फाइदाजनक छ । हुनतः अहिले नेपाल सरकारले पीसीआर परीक्षण पनि दुई हजार मै गर्नु भनेर निर्देशन जारी गरेको छ । पीसीआर परीक्षण हाम्रो नगरपालिकाले निशुल्क नै गराउँदै आएको छ । तर, त्यसको परिणाम आउन दुई÷तीन दिन लाग्ने हुँदा त्यसको विकल्पमा यो प्रविधि ल्याइएको हो ।
अहिले आइसोलेसनमा राख्ने, पीसीआर परीक्षण गर्ने, एम्बुलेन्समा बिरामीहरु लैजाने काममा कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका, छिमेकी शंकरापुर नगरपालिका, गोकर्णेश्वर नगरपालिका काठमाडौं महानगरपालिकाको वडा नम्बर ६ र ३२ वडाबाट पनि यहाँ आउनुहुन्छ । प्रहरी र सेनाबाट पनि यहाँ आउने गर्नुहुन्छ । यसरी मुलपानी नगर अस्पतालबाट हामीले सेवा पु¥याईरहेका छौ ।

कोरोना भाइरस ‘लिभिङ टुगेदर’ को आधारमै कार्य सञ्चालन
उपत्यका नगर फोरममा पनि हामीले छलफल गरेका छौं । अहिले संक्रमित बढ्दै गएका छन् । लामो समय पछि अहिले राज्यले सार्वजनिक यातायात सञ्चालन गरेको छ । साथै एयरलाइन्स पनि सञ्चालन गर्ने भनिएको छ । त्यसैले कोरोना भाइरससँग पनि ‘लिभिङ टुगेदर’ को आधारमै काम गर्दै जानुपर्दछ । रोग नियन्त्रणका लागि स्वास्थ्य मन्त्रालय महामारी शाखाको निर्देशन पालना गर्दै सबै सेवाहरु सुचारु गर्नु पर्छ भनेर हाम्रो नगरपालिकाले प्रस्ताव ग¥यो । नेपाल सरकारले नहटाए पनि निषेधाज्ञा खुकुलो पारिसकेको छ । तथापि मान्छेको जनजीवन अझै सामान्य बनिसकेको छैन । साउन ७ गते लकडाउन हटाएपछि जनजीवन सामान्य बनिसकेको थियो । भाद्र तीन गतेपछि निषेधाज्ञा थपिएका कारण मानिसहरुमा फेरी असहज अवस्था आयो । निषेधाज्ञा लगाउने अधिकार स्थानीय तहमा दिनुपर्छ भनेर हामीले माग पनि गरेका थियौं । किनकी हामीले कतै निषेधाज्ञा लगाउनु परेमा वा शिल गर्नुपरेको खण्डमा पनि सहज हुन्छ । कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकाको १ देखि ९ वडा सम्ममा कुन कुन क्षेत्र प्रभावित छ ? त्यसका लागि सहज हुन्छ । काठमाडौं संघीय सरकारको राजधानीसमेत भएकाले यहाँ संघीय सरकारको पनि निर्देशन चल्छ ।
यो नगरपालिकामा हामीले कन्ट्राक्ट टे«सिङमा पनि परीक्षण गरिरहेका छौं । तथापि ‘अनाआवश्यक रुपमा नगर्नुहोस्’ भनेर भनिरहेका छौं । यसरी दुई पटक गरी दैनिक सय÷डेडसयको परीक्षण गरिरहेका छौं ।


विद्यालय सञ्चालन सम्बन्धमा
हामीले शिक्षा समितिको बैठक गरेर स्कूल सञ्चालनका लागि पहल गरिरहेका छौं । २०७७ असोज ११ गते देखि स्कूलहरु सञ्चालन गर्ने निर्णय नै गरेका छौं । वैकल्पिक माध्यमबाट सिकाई गर्नका लागि हामीले स्वीकृति पनि लिइसकेका छौ । तर, यसरी पढाउँदा पनि कतिपय ठाउमा त्यसको पहुँच पुग्दैन । हाम्रो नगरपालिकाको गागल वडा नम्बर १ को बालुवाटार माविमा इन्टरनेटको सुबिधा नै छैन । वैकल्पिक विधिबाट मात्रै कसरी हुन्छ ? हामीले हप्तामा तीन दिन विद्यार्थीहरुलाई स्कूलमै उपस्थित गराएर विद्यार्थीका आधारमा बिहान र बेलुकी दुई सिफ्ट वा विद्यार्थी धेरै भएका ठाउँमा तीन सिफ्ट नै गरेर पनि कक्षा सञ्चालन गर्न सकिन्छ । कक्षा एक देखि पाँच सम्मका विद्यार्थीलाई हामीले ११ बजे देखि दुई बजेसम्म समय तोकेका छौं । ६ कक्षा देखि १२ कक्षासम्म पढ्ने विद्यार्थीहरुलाई बिहान ७ बजे देखि १० बजेसम्म विद्यार्थीलाई स्कूलमै उपस्थित गराएर पढाउने व्यवस्था मिलाइने छ । साथै धेरै विद्यार्थी हुने स्कूलमा तीन सिफ्ट पनि गर्न सकिनेछ । साथै यसमा पनि जोर र बिजोर बारका आधारमा सुचारु गर्ने भनिएको छ । यसरी हप्तामा अधिकतम तीन दिन स्कूलमा पढ्ने गरी व्यवस्था मिलाइदैछ । एक दिन पढ्न आएका विद्यार्थीलाई दुई दिनका लागि गृहकार्य दिने । त्यसका लागि अभिभावकसँग राय सल्लाह लिएर फर्म भराउने गरिन्छ । वैकल्पिक शिक्षामा पढाउने कि स्कूलमा गएर पढ्ने त्यसका निमित्त असोज ५ गतेभित्रै अभिभावकले निर्णय गर्नुपर्दछ ।
अभिभावकले स्कूलमा पढाउदिन र वैकल्पिक माध्यमबाटै सिकाइमा संलग्न गराउँछु भनेको खण्डमा दुई दिनका लागि विद्यालयबाट दिएको गृहकार्य पुरा गरि बुझाइदिनुपर्दछ । यो व्यवस्था हामीले असोज ११ गते देखि २५ गतेसम्म गरिनेछ । त्यसपछि लगत्तै दशै आउने र बाहिर जाने पनि भएकाले यो व्यवस्था गरिएको हो । यसरी पहिलो ट्रायलका रुपमा यो व्यवस्था गर्नका लागि नगरकार्यपालिकाले निर्णय गरिसकेको छ । साथै सबै विद्यालयमा सर्कुलर पनि गरिइसकिएको छ ।
स्वास्थ्य मन्त्रालयले गरेका मापदण्डहरु अभिभावक र विद्यालय दुबैले पालना गराउनुपर्नेछ । मास्क लगाउने, सेनिटाइजर गर्नुपर्ने जस्ता कुराहरु अनिवार्य रुपमा पालना गर्नुपर्नेछ । यसरी संस्थागत विद्यालयमा यसको खर्च विद्यालयले अभिभावकसँग लिन पाउनेछन् । तर, सामुदायिक विद्यालयमा भने त्यसको खर्च नगरपालिकाले ब्यहोर्ने भनिएको छ । यो मोडेलमा पहिलो पटक हामी जान खोजिरहेका छौं । दशै पछि भने कोभिड–१९ को संक्रमणको अवस्था हेरेर केन्द्र सरकारको निर्देशन अनुसार गरिने छ ।
विद्यार्थीलाई पढाई भन्दा पनि मनोपरामर्शको खाँचो
चैत्र देखि विद्यालय बन्द भएका कारण अहिले विद्यार्थीहरुमा मनोपरामर्शको खाँचो भएको छ । त्यसैले कोभिड–१९को बारेमा पनि विद्यार्थीहरुलाई पढाउन सकिन्छ । अहिले दोलखा जिल्लामा घर घरमा गएर पढाउन भनिएको छ । नजिक नजिकका विद्यार्थीहरुलाई अभिभावकले नै गाडीमा ल्याउने व्यवस्था मिलाउने छन् । आधा घण्टामा जुन सुकै ठाउँबाट पनि विद्यालयमा पुग्न सकिन्छ । यसरी हाम्रो जनजीवन सामान्यतर्फ फर्काउन जरुरी छ ।


विकास निर्माणका काममा सुचारु हुँदै
तेस्रो नगरसभाले गरेका कतिपय कामहरु लकडाउनका कारण सम्पन्न हुन सकेनन् । ति कामहरुको म्याद थप्न खोजिरहेका छौं । लकडाउनमा समयमा हामीले आगामी वर्षका धेरै टेण्डरहरु खोलेका छौं । त्यसले गर्दा हामीले यो वर्षमा सबै ठेक्का पट्टाको कार्यन्वयन गर्ने समय हो । लकडाउनमा क्रमागत रुपमा खोलिएका योजनाहरुको टेण्डरहरुको आशय–पत्र निकाल्ने, ठेक्काहरुको सम्झौता गराउने भएकाले काम गर्ने अवस्थामा सहज बन्दै गएको छ । वर्षायाम सकिएको कारण पनि धान काटिसकेपछि कोभिड महामारीको हेल्त्रचक्राई नगरी काम गरिने छन् । अहिले नगरपालिकामा पनि मास्क नलगाएको मान्छेलाई १० रुपैया जरिवाना गराएर एउटा मास्क दिने व्यवस्था गरिएको छ । त्यो नै प्रभावकारी बन्दै छ । तथापि कोभिड–१९ को संक्रमणबाट बच्नका लागि अधिकांस मान्छेहरु सचेत पनि छन् ।
कोभिड–१९ संक्रमित र उनका परिवारलाई हेँला नगरौं
कोभिड–१९ जो कोहिलाई पनि लाग्न सक्छ । यसैले संक्रमित र उनका परिवारलाई हेँला नगरौं भनिएको छ । यो अवस्थामा ७० जना भन्दा बढि मानिसहरु होम आइसोलेसनमा राख्न सक्नु पनि ठूलो कुरा हो । अहिले संक्रमित भएर घरमा बस्ने ठाउँ नभएकाहरुलाई हाम्रो अस्पतालमा राखेका छौं । यो अस्पतालमा अक्सिजन सिलिण्डर मात्रै छ । धेरै अप्ठ्यारो भएका आइसीयु र भेन्टिलेटर आवश्यक विरामीहरुलाई संघीय सरकारको अस्पतालहरु पनि नजिकै भएका हुँदा त्यहि रेफर गरि काम चलाएका छौं । अहिलेसम्म कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकामा कोभिड–१९ को संक्रमणबाट तीन जनाको मृत्यु भएको छ ।
त्यसमा दुई जना महिला र एक जना पुरुष हुनुुहन्छ । एक जना दमको रोगी, अर्का एक जना मुटु रोगी र अर्का एक जना पेन्क्रियाजको खराबीका कारण मृत्यु भएको छ । यसरी उहाँहरु दिर्घ रोगी भएकै कारण मृत्यु भएको हो । तथापि उपचारको क्रममा कोभिड–१९ को संक्रमण देखिएकाले मात्रै गणना गरिएको हो । खास गरी सिकिस्त विरामीहरु हामी कहाँ छैनन् ।


० तपाईहरुको नगरपालिकामा कोभिड–१९ नियन्त्रणमा खर्चको व्यवस्थापन कसरी गरिरहँनु भएको छ ?
हामीले सुरुमा कोभिड कोषको स्थापना ग¥यौं । वि.स. २०७५ सालमा जनगणनाको जनघनत्वको आधारमा वडामा राहत कोषको गठन गरेका छौं । यसरी सहकारी संस्था, बिभिन्न सामाजिक संस्था, विद्यालयलगायतबाट पचासौं लाख कोषमा जम्मा भएको छ । राहतका रुपमा ९७ लाख रुपैया नगदै कुपन बाड्यौं । चामल, दाल प्याकिङ गरी बाडेनौं । राहत बाड्दा पाँच जना परिवारलाई हजारका दरका पाँचवटा कुपन, दियौं । कुपनमा लगेर पसलमा दिएपछि आफुले दाल चामल पाउने व्यवस्था भयो । उक्त कुपनबाट खाद्य समाग्री बाहेक अन्य किन्न नपाइने गरियो । पसलेले उक्त कुपन वडाबाट साट्न सकिने व्यवस्था मिलायौं । साथै कुपनहरु सहकारीबाट पनि साट्न सकिने व्यवस्था गरियो । यसरी अहिलेसम्म करिब डेड करोड रुपैया खर्च गरिएको छ । अहिले हामीले गरेको पीसीआरमा एक जना व्यक्तिको पाँच सय रुपैया खर्च पर्दछ । किनकी भिटिएम हामी आफै खरिद गछौं । पीपीइ सेट संघीय सरकारसँग लिन्छौं । स्वाथ्यकर्मीको जोखिम भत्ता जम्मा गरी आएको खर्च हो । यसरी स्वास्थ्य क्षेत्रमा अहिले गरिएको काममा नगरबासीहरुले हामीलाई उल्लेखनिय भएको भन्दै प्रसंसा नै गरेका छन् । स्वाथ्यकर्मीहरुलाई पनि हामीले १० दिनको रोटेशनमा सिफ्ट मिलाएर काम गराएका छौं । किनकी स्वास्थ्यकर्मीहरुलाई पनि संक्रमणबाट बचाउनुपर्छ भन्ने हाम्रो पहिलो प्राथमिकता हों । अहिलेसम्म नगरपालिकाका एक जना स्वाथ्यकर्मीमा मात्रै संक्रमण देखिएको छ । यसरी मान्छेको सबैभन्दा ठूलो विषय नै स्वास्थ्य भएकाले हाम्रो नगरपालिका गम्भिर रुपमा लागेको छ ।
अहिले हामीले गरेको माइलस्टोन काम भनेको एक सय बेडको आइसोलेसन वाडको व्यवस्था हो । यसरी पीसीआर परीक्षण र आइसोलेसन स्थापनामा कागेश्वरी नगरपालिकाको स्वास्थ्य शाखा उत्कृष्ट रुपमा काम गरिरहेको छ ।


० अन्तमा केहि भन्नु छ कि ?
म नगरबासीहरुबाट सधै साथ र सहयोग पाएको छु । कोभिड–१९ को संक्रमण जो कोहिलाई पनि हुन सक्छ । त्यसैले संक्रमित र उनका परिवारलाई हौसला प्रदान गरौं । होम आइसोलेसनमा राख्न प्रोत्साहन गर्ने काम गरौं । सधै बसेर मात्रै पनि हुँदैन । कोभिड–१९को संक्रमणबाट बच्न स्वास्थ्य मन्त्रालयको महामारी नियन्त्रण शाखाबाट गरिएको निर्देशन पालना गरौं । आवश्यक काम बाहेक अनाआवश्यक काममा जथाभावी नहिडौं । र रोग लागि हाल्यो भने पनि नआत्तिउँ । किनकी हामी कहाँ ६० हजारलाई संक्रमित हुँदा ४० हजार त निको पनि भइसकेको छ । त्यसैले सबै जनालाई नआत्तिन नगरपालिकाको तर्फबाट हार्दिक अनुरोध गर्दछु ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *