Tue. May 11th, 2021

इ – डायरी एक्सप्रेस

ताजा र निष्पक्ष समाचारका लागि

नेकपा पार्टी घोषित रुपमै विभाजन भयो भने दलहरुको काबु भन्दा बाहिर पनि जान सक्छ

1 min read

वि.स.२०३४ साल फागुन १४ गते फेदाप गाउँपालिका ५, तेह्रथुममा जन्मनुभएका बाबुराम थापा नेकपा एकता राष्ट्रिय अभियानका सचिव हुनुुहुन्छ । २०४७ सालमा ८ कक्षामा अध्ययन गर्दा गर्दै इसिबु मावि तेह्रथुमको अनेरास्वबियु प्रारम्भिक कमिटीको सचिव भएर काम गर्नुभएका थापा २०५२ मा नेकपा एमालेको पार्टी सदस्य, २०५८ सालमा प्ररायुसंघको जिल्ला अध्यक्ष र २०६३ सालमा केन्द्रीय सदस्य, २०६६ सालमा युवासंघको केन्द्रीय सचिव, २०७२ मा किसान महासंघको उपमहासचिव, २०७२ मा नेकपाको कोशी अञ्चल सदस्य, २०७५ मा किसान महासंघको स्थायी कमिटी सदस्य भएर काम गर्नुभयो । उहाँ अहिले बिभाजनको संघारमा रहेको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का दुबै समूहलाई एकता गराउने अभियानमा संयोजन गर्ने समूहका सचिव भएर काम गरिरहँनुभएको छ । उहाँसँग ब्यस्तताका वावजुद डायरी एक्सप्रेस साप्ताहिकका कार्यकारी सम्पादक नारायण प्रसाद शर्माले गरेको समसामयिक कुराकानीः

० नेतृत्व हस्तान्तरण र पुस्तान्तरणमा अलिक मोह जागेरै ढिला सुस्ती भएका हुन् कि ?
० दलहरु र निर्वाचन आयोगले गर्नुपर्ने आन्तरिक तयारी हेर्दा वैशाखमै चुनाव होला जस्तो लाग्दैन ।
० दुबै समूहले प्राप्त गर्ने भनेको नै असफलता हो ।
० राम्रो उम्मेदवार र पार्टीलाई बिजयी गराउने जनताको उत्साह र चाहना हुन्थ्यो, त्यो अवस्था अहिले देखिइदैन ।
० बिभिन्न कालखण्डमा एकता र सहकार्य गरिएको सुन्दर पक्ष पनि छ ।
० दुबै समूहले प्राप्त गर्ने भनेको नै असफलता हो ।
० फुट भयो भने निर्वाचन पछि प्राप्त हुने मतले पार्टी भित्र विद्रोहको अवस्था सिर्जना हुन्छ ।


० तपाई नेकपा एकता राष्ट्रिय अभियानको सचिव हुनुहुन्छ । एकताका लागि कसरी काम गरिरहँनुभएको छ ?
हामीले भरखरै मात्र नेकपा एकता राष्ट्रिय अभियान केन्द्रीय तहको घोषणा गरेका छौं । अहिले प्रदेश र जिल्ला तहसम्मका कार्यक्रमको तयारी भइरहेको छ । केन्द्रीय तहमा पार्टी एकता अभियान अगाडि बढाउने सन्दर्भमा पार्टी एकताको सान्दर्भिकताका विषयमा पार्टीका उच्च तहका नेताहरुसँग छलफल र परामर्श भइरहेको छ ।

० अहिले निर्वाचन आयोगले पार्टी एक नै रहेको सन्देश दिएको छ । त्यसैले पनि दुबै पक्षलाई मिलाउनका लागि जोडबल कस्तो रहन्छ ?
मुलतः निर्वाचन आयोगको प्रक्रियाले एउटा मानसिकताको विकास गरेको छ । सर्वोच्च अदालतको फैसला कुर्ने केहि नेताहरुको मानसिकता रहेको बुझिन्छ । तथापि अहिले पनि पार्टी एकताको सन्दर्भमा १० लाख पार्टी सदस्यको जनमत लिने हो भने ७० प्रतिशत भन्दा बढि कार्यकर्ताहरु एकताका पक्षमा हुनुहुन्छ । ति कार्यकर्ताहरु तटस्थ हुुनुहुन्छ । यसरी नेकपा पार्टीको ‘क्रिम फोर्स’ एकताकै पक्षमा छ । उहाँहरु कुनै समूहमा लागेको अवस्था देखिइदैन ।


० अहिले दुबै पक्षबाट एक अर्कालाई आक्षेप लगाउने, खुइल्याउने गरिएको छ नी ?
राजनीतिक संस्कार र संस्कृतिको प्रदर्शन गर्नुपर्छ र सिकाउनुपर्दछ । त्यसलाई व्यवहारमा उतार्नुपर्दछ भनेर हामीले भनिरहेका छौं । अहिले उच्च तहका नेतृत्वहरुबाटै जुन शव्दमा प्रहार गर्ने काम भइरहेको छ, त्यो राजनीतिक संस्कार अनुरुपको छैन ।


० सामाजिक सञ्जालमा पनि एक अर्को प्रति कटाक्ष गरिएका छन् । यस विषयमा एकता अभियानको केहि भूमिका रहन्छ कि ?
वास्तवमा मानिसका गल्तिहरु औल्याइदिने हो । लामो इतिहास र भूमिका निर्वाहमा रहेका बिभिन्न कालखण्ड पार गरेर आएका नेताहरु आफै सच्चिन जरुरी छ । यसरी जुन खालका संस्कार प्रदर्शन भएका छन् । ति कम्युनिस्ट आचरण अनुसारका छैनन् सबै गलत छन् ।


० पार्टीमा पछिल्लो समयमा सचिवालयमा प्रस्तुत भएका १९ पेज र ३८ पेजका दुबै थरीबाट आएका राजनीतिक पटाक्षेप पछि फुटको संघारमा उत्रियो । त्यहि समयमा यो एकताका लागि बढि पहल हुनुपर्दथ्यो होला नि ?
पहिलो कुरा हामीले कमिटीगत प्रणाली भुलेका हौ कि ? कुनै समय हामीले अनेरास्ववियु वा पार्टीको तल्लो तहमा रहेर काम गर्दा पार्टीका बैठकहरु समापन हुने सन्दर्भमा आलोचना र आत्मआलोचना भनेर एजेण्डाकै रुपमा राखिने गरिन्थ्यो । पार्टीका अन्तरबिरोधहरु संस्थागत रुपमा मात्रै बाहिर आउँथे । पार्टीका नौ जना सचिवालय सदस्यहरुबीच नै समझदारी गरेर अघि बढेको भए हुन्थ्यो । त्यहाँ भित्रका कुराहरु बाहिर ल्याउन जरुरी थिएन । भित्रै व्यवस्थापन गरको भए हुन्थ्यो । किनकी हिजो नेकपामा पार्टीको दुबै तहबाट निस्कर्ष निकालेर सहमति गरिन्थ्यो । अहिले त कुनै सैद्धान्तिक असहमतिहरु नै छैनन् । कार्य सञ्चालन र नेतृत्वको व्यवस्थापनका सन्दर्भमा मात्रै असहमति भएका हुन् । त्यहि भित्रबाट निकास दिएर सहमति गर्ने वातावरण बनाएको भए राम्रो हुन्थ्यो । कार्यकर्तालाई दुई भागमा विभाजन गर्ने काम नेतृत्वले जसरी गरिरहेको छ, त्यसमा बिल्कुल राजनीतिक संस्कार भन्दा तल झरेको छ ।


० नेतृत्वले चाहे जसरी जनताहरु विभाजन नभएको खण्डमा भोलिका दिनमा एक पक्षको अवस्था त धेरै नै दयनीय हुने देखिन्छ नि ?

दुबै पक्षले आफ्ना भेलाहरुमा शक्ति प्रदर्शन गर्ने काम भइरहेका छन् । हाम्रो शक्ति प्रदर्शन समृद्धिको यात्रा तर्फ समाजवादको निर्माण गर्ने अभियानतर्फ अगाडि बढेको भए हुन्थ्यो । हामी हिजो राजाका निरंकुशताका विरुद्ध जुन ढंगले जनपरिचालन गरेका थियौं, त्यहि अवस्थामा हामी ‘युटर्न’ भएका छौं । यो बिल्कुलै राम्रो परम्पराको सुरुवात होइन । केका लागि पुनः आन्दोलनमा उत्रिने ? हामीले राजालाई फालेर गणतन्त्र ल्यायौं । तर, पनि त्यहि अवस्थामा किन पुगेका हौं । हामी यहि अवस्थामा निर्वाचनमा जाँँदा जनताहरु भाग लिन्छन् भन्ने अवस्था देखेको छैन । निर्वाचन प्रति जुन राम्रो उम्मेदवार र पार्टीलाई बिजयी गराउने जनताको उत्साह र चाहना हुन्थ्यो, त्यो अवस्था अहिले देखिइदैन । जनताहरु निरास छन् । यहि निस्कर्षमा हामीहरु छौं ।


० झण्डै ६ दशक कम्युनिस्ट पार्टीमा काम गरेका नेताहरु यो निर्णयमा पुग्नुमा तपाईलाई कस्तो लाग्छ ?
हो, उहाँहरुले लामो योगदान दिनुभएको छ । त्यसको पछिल्लो पुस्ताले सम्मान गर्न जरुरी छ । तथापि पछिल्लो समयमा नेतृत्वलाई अवसरको मोह जागेको पो हो कि ? नेतृत्व हस्तान्तरण र पुस्तान्तरणमा अलिक मोह जागेरै ढिला सुस्ती भएका हुन् कि ? त्यसैकारण नेताहरुले विगतमा जुन प्रकारका उच्च स्तरका सहमति गरेर अघि बढेका थिए, पुनः एकपटक आफुसँग भएका कमि कमजोरीहरुलाई आलोचना र आत्मआलोचना गरेर फेरी पनि उच्च स्तरको सहमति गर्न जरुरी ठान्दछु ।


० सत्ता हस्तान्तरण र पुस्तान्तरणकै कारणले अहिलेको बिग्रह आएको जस्तो लाग्छ । यस्को विकल्प के होला त ?
नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलन इतिहास हेर्दा विभाजन र बिखण्डनले ग्रसित भएको अवस्था देखिन्छ । कतिपय अवस्थामा त कम्युनिस्ट आन्दोलन नै समाप्तीका दिशामा पुगेको हो कि भन्ने देखिन्छ । तर, बिभिन्न कालखण्डमा एकता र सहकार्य गरिएको सुन्दर पक्ष पनि छ । जसबाट ठूला ठूला सफलता हासिल भएका पनि छन् । अहिले नै पार्टी एकता हुँदैन भन्ने अवस्था छैन । हाम्रो ‘रियल ग्राउण्ड’ के हो ? त्यहि आधारमा अघि बढाउँनुपर्दछ । साथै त्यसको व्यवस्थापकीय हिसावले ध्यान दिनुपर्दछ ।


० आगामी २०७८ साल वैशाखमा संघीय प्रतिनिधिसभाको चुनाव हुन्छ भन्ने लाग्छ ?
चुनावको घोषणा गरिसकेपछि कसरी हुँदैन भन्नु । तर, विगतका निर्वाचनका तयारीहरुलाई हेर्ने हो भने अहिले माघ महिना पनि बित्न लागिसकेको छ । दलहरु र निर्वाचन आयोगले गर्नुपर्ने आन्तरिक तयारी हेर्दा वैशाखमै चुनाव होला जस्तो लाग्दैन ।


वैशाखमा चुनाव हुन सकेन भने पूर्व प्रधानन्यायाधीश खिलराज रेग्मी जस्तै मन्त्री परिषद्को अध्यक्षमा वर्तमान प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शम्शेर जवरालाई अध्यक्ष बनाएर चुनावी सरकार बनाउने अवस्था आउँछ भन्ने बजारमा हल्ला छ नी ?
अहिलेको राजनीतिको मूख्य मियो (केन्द्र) नै नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) हो । यो पार्टी पुनः एकता भएर अघि बढ्यो भने राजनीतिक स्थिरता हुन्छ । यदि नेकपा पार्टी घोषित रुपमै विभाजन भयो भने दलहरुको काबु भन्दा बाहिर पनि जान पनि सक्छ । त्यसपछि कुनै पनि विकराल अवस्था आउन सक्छ ।


० अहिले बाहिरी रुपमा संसद पुनः स्थापनाका कुरा गरेपनि कतिपय नेताहरु भित्री निर्वाचनमै जाने मनस्थिति रहेको बुझिन्छ । त्यसैले भित्री रुपमा खुलेर समर्थनमा देखिइदैनन् नि ?
संविधान र कानूनको ब्याख्या गर्ने हाम्रो उच्च निकाय भनेकै सर्वोच्च अदालत हो । संसद पुनः स्थापना हुने कि नहुने भन्ने विषयमा बहस भइरहेको छ । सर्वोच्च अदालतको निर्णय प्रक्रियालाई बाधा र प्रभाव पार्ने गरी हामीले क्रिया वा प्रतिक्रिया जनाउनु हुँदैन । अदालतले जनताका पक्षमा विश्वशनीयताको वातावरण सिर्जना गराएर संविधान बमोजिम नै फैसला गर्नेछ । त्यस अघि नै हामीले टिका टिप्पणी गर्नु वान्छनीय हुँदैन ।


० कम्युनिस्ट पार्टीले निर्वाचनमा गएर झण्डै दुई तिहाईको स्थानमा जित हासिल गर्दा पनि यो अवस्था आउनुले भविश्य कस्तो देख्नुभएको छ ?


विश्व कम्युनिस्ट आन्दोलनको इतिहासमै नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनले सफलता हासिल गरेको छ । अहिले पार्टी विभाजित भएर एकता भंग भयो भने, दुबै समूहको जत्ति र जसरी अनुमान गर्नुभएको छ, त्यो सफलता हासिल हुन सक्तैन । दुबै समूहले प्राप्त गर्ने भनेको नै असफलता हो । विगतका अनुभवले पनि के बताउँछ भने, जब जब हाम्रा फुटका कारणले संकट उत्पन्न हुन्छ, त्यो अवस्थामा कम्युनिस्ट पार्टीहरुबीच एकता र सहकार्य हुने विगतको अनुभव छ । फुट भयो भने निर्वाचन पछि प्राप्त हुने मतले पार्टी भित्र विद्रोहको अवस्था सिर्जना हुन्छ । त्यो बिद्रोहले कम्युनिस्ट पार्टीहरु बीचमा एकताको वातावरण सिर्जना गराउँछ । त्यसको नेतृत्व पार्टीका अगुवा कार्यकर्ताहरुबाट हुन्छ । र, विभाजित कम्युनिस्ट पार्टीहरुबीच एकता हुन्छ ।


० कम्युनिस्ट पार्टीमा लागेकै कारण अवसरहरु पनि गुमेका हुन्छन् । तपाईलाई दुःखको अनुभव र सुखको अनुभूति कहिले लाग्यो ?
म व्यक्तिगत रुपमा केहि प्राप्त नगर्दा र आन्तरिक रुपमा असफलता प्राप्त गर्दा जत्ति चिन्ता लाग्ने गर्दथ्यो, त्यो भन्दा बढि चिन्ता पार्टी पराजित हुँदा, कम्युनिस्ट आन्दोलनले धक्का खाँदा लाग्ने गर्दछ । म व्यक्तिगत जीवनमा केहि पाउँछु कि भनेर किटानीका साथ कम्युनिस्ट राजनीतिमा लागेको होइन । म ब्यक्तिगत लाभका लागि ठूलो अपेक्षा गरेको छैन ।


० अन्तमा कहि भन्नु छ कि ?
हामीले नेकपा एकता राष्ट्रिय अभियानको सुरुवात गरेका छौं । यसको नेतृत्व नेकपाका उपाध्यक्ष वामदेव गौतमले गर्नुभएको छ । यो अभियान हामीले प्रदेश, जिल्ला र पालिका तहसम्म पनि पु¥याउने छौं । म पार्टीमा इतिहास बोकेका र अग्रज साथीहरुलाई के अनुरोध गर्न चाहन्छु भने पार्टी एकताको अभियानलाई अघि बढाउने सन्दर्भमा सबैले साथ दिनुहोस् । त्यसो गरेको खण्डमा पार्टी एकता सम्भव छ । त्यसका लागि साथीहरु जुन ठाउँमा हुनुहुन्छ, त्यहि ठाउँबाट नेकपा पार्टीको एकताका लागि पहल गर्नुहोस् भन्ने अनुरोध गर्न चाहन्छु ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *